อธิบาย GD&T ในรูปแบบที่เข้าใจง่ายโดยมุ่งเน้นไปที่การตีความและการวัดขนาด
สัญลักษณ์ของ GD&T ที่พบบ่อยๆ
| เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของรูปร่าง | |
|---|---|
 | ความตรง Straightness (คำย่อ STR TOL) |
| ใช้ในการระบุความตรงของชิ้นงาน | |
 | ความเรียบ Flatness (คำย่อ FLAT TOL) |
| ใช้เพื่อระบุส่วนที่ยื่นออกมามากที่สุดและส่วนที่เว้าเข้าไปมากที่สุด | |
 | ความกลม Roundness (คำย่อ RD TOL) |
| ใช้ในการระบุว่าชิ้นงานควรจะใกล้เคียงกับวงกลมที่สมบูรณ์แบบมากเพียงใด | |
 | ความเป็นทรงกระบอก Cylindricity (คำย่อ CYL TOL) |
| ใช้ในการระบุว่าชิ้นงานควรจะมีความตรงมากเพียงใดและควรจะใกล้เคียงกับวงกลมที่สมบูรณ์แบบมากเพียงใด | |
 | ความคลาดเคลื่อนที่โปรไฟล์ของเส้น |
| ใช้ในการระบุว่าชิ้นงานควรจะมีความโค้ง (ของส่วนตัดขวาง) มากเพียงใดเมื่อเทียบกับแบบร่าง | |
 | ความคลาดเคลื่อนที่โปรไฟล์ของระนาบ |
| ใช้ในการระบุว่าชิ้นงานควรจะมีความโค้ง (ของส่วนตัดขวาง) มากเพียงใดเมื่อเทียบกับแบบร่าง | |
| เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของทิศทางการวาง | |
|---|---|
 | ความขนาน |
| ใช้เพื่อระบุว่าเส้น 2 เส้นหรือระนาบ 2 ระนาบจะมีความขนานที่แม่นยำเพียงใดเมื่อเทียบกับ Datum | |
 | ความตั้งฉาก |
| ใช้เพื่อระบุว่าชิ้นงานจะมีความตั้งฉากที่แม่นยำเพียงใดเมื่อเทียบกับ Datum | |
 | ความเป็นมุม |
| ใช้เพื่อระบุว่าชิ้นงานจะมีความเป็นมุมที่แม่นยำเพียงใดเมื่อเทียบกับ Datum | |
| เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของตำแหน่ง | |
|---|---|
 | ตำแหน่ง |
| ใช้เพื่อระบุว่าชิ้นงานมีตำแหน่งที่แม่นยำเพียงใดเมื่อเทียบกับ Datum | |
 | ความร่วมแกน |
| ใช้ในการระบุว่าแกนของทรงกระบอก 2 ชิ้นมีความร่วมแกน (ไม่มีความเบี่ยงเบนจากแกนกลาง) มากเพียงใดเมื่อเทียบกับ Datum | |
| ความร่วมศูนย์ | |
| ใช้ในการระบุว่าแกนของทรงกระบอก 2 ชิ้นมีความร่วมศูนย์ (ไม่มีความเบี่ยงเบนจากจุดศูนย์กลาง) มากเพียงใดเมื่อเทียบกับ Datum | |
 | ความสมมาตร |
| ใช้เพื่อระบุว่าชิ้นงานจะมีความสมมาตรที่แม่นยำเพียงใดเมื่อเทียบกับ Datum | |
| เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของการหนีจากจุดอ้างอิง | |
|---|---|
 | การหนีศูนย์กลางของวงกลม |
| ใช้ในการระบุการหนีจากจุดอ้างอิงที่ส่วนใดส่วนหนึ่งของเส้นรอบวงเมื่อชิ้นงานหมุน | |
 | การหนีแนวระนาบ |
| ใช้เพื่อระบุการหนีจากจุดอ้างอิงของพื้นผิวทั้งหมดเมื่อชิ้นงานหมุน | |
สัญลักษณ์ที่เกี่ยวข้อง
 | ข้อกำหนดของ Envelope |
|---|---|
| “E” จะหมายถึง “Envelope” สัญลักษณ์นี้จะระบุถึงความสัมพันธ์ของเกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของขนาดและเกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของรูปทรงเรขาคณิต โดยจะระบุ Envelope ของรูปร่างสมบูรณ์ | |
 | สภาวะอิสระของชิ้นส่วนยืดหยุ่น |
| “F” หมายถึง “สภาวะอิสระ” สัญลักษณ์นี้ระบุถึงการเปลี่ยนรูปที่เกินกว่าเกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของขนาดหรือเกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของรูปทรงเรขาคณิตภายใต้สภาวะอิสระ | |
 | การใช้ส่วนที่มีปริมาณเนื้อวัสดุเหลือน้อยที่สุด |
| “L” หมายถึง “ส่วนที่มีปริมาณเนื้อวัสดุเหลือน้อยที่สุด” สัญลักษณ์นี้จะระบุถึงการใช้ปริมาณของวัสดุน้อยที่สุด | |
 | การใช้งานส่วนที่มีปริมาณเนื้อวัสดุเหลือมากที่สุด |
| “M” หมายถึง “ส่วนที่มีปริมาณเนื้อวัสดุเหลือมากที่สุด” สัญลักษณ์นี้จะระบุถึงส่วนที่มีปริมาณเนื้อวัสดุเหลือมากที่สุด | |
 | การระบุขอบเขตความคลาดเคลื่อนที่ประมาณการณ์ |
| “P” หมายถึง“ขอบเขตความคลาดเคลื่อนที่ประมาณการณ์” สัญลักษณ์นี้จะระบุเกณฑ์ความคลาดเคลื่อนที่ใช้กับส่วนที่ยื่นออกมาของ Feature | |
 | ไม่จำเป็นต้องใช้วัสดุ |
| สัญลักษณ์ที่ใช้โดยมาตรฐาน ANSI ซึ่งหมายถึง “โดยไม่คำนึงถึงขนาดของ Feature (RFS)” สัญลักษณ์นี้ได้ถูกยกเลิกไปในมาตรฐาน ASME Y14.5-2009 | |
 | การระบุระนาบสัมผัส (เฉพาะ ASME) |
| “T” หมายถึง “ระนาบสัมผัส” การทำมุมของระนาบที่สัมผัสกับพื้นผิวเมื่อเทียบกับระนาบ Datum ภายในระยะของพื้นผิวที่กำหนดจะระบุโดยใช้ความขนาน โดยระนาบสัมผัสจะระบุถึงความนูนของพื้นผิว ไม่ใช่ความเว้า ซึ่งแตกต่างจากความขนาน | |
 | ความคลาดเคลื่อนของโปรไฟล์ที่ถูกนำออกไม่เท่ากัน (เฉพาะ ASME) |
| “U” หมายถึง “โปรไฟล์ที่ถูกนำออกไม่เท่ากัน” ซึ่งจะระบุช่วงของปริมาณค่าชดเชยที่เกินมาจากขอบเขตความคลาดเคลื่อน (ขีดจำกัดขอบเขตความคลาดเคลื่อน) ในแง่ของความคลาดเคลื่อนที่โปรไฟล์ของระนาบ หากเป็นมาตรฐาน ISO จะใช้ “UZ” กำกับแทน | |
 | Feature เกณฑ์ความคลาดเคลื่อน |
| การระบุของสัญลักษณ์ เกณฑ์ความคลาดเคลื่อน เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของรูปทรงเรขาคณิตแบบต่างๆ ตำแหน่ง และข้อกำหนดอื่นๆ | |
 | การระบุ Datum |
| ตำแหน่งของ Datum | |
 | เป้าหมายของ Datum |
| จุด เส้น หรือพื้นที่ที่ใช้กำหนด Datum | |
 | มิติแท้จริงทางทฤษฎี (TED) |
| มิติแท้จริงทางทฤษฎี (TED) | |
 | พื้นที่ความคลาดเคลื่อนร่วม |
| “CZ” หมายถึงพื้นที่ร่วม สัญลักษณ์นี้จะระบุเพื่อให้ถือว่า Feature หลาย Feature ที่แยกกันนั้นเป็นพื้นที่ความคลาดเคลื่อนเดียวกัน | |
 | เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของโปรไฟล์ (เส้นรอบรูป) |
| หมายถึงการใช้เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของรูปทรงเรขาคณิตกับเส้นรอบรูปของ Feature ที่ระบุโดยใช้ลูกศร | |
 | เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของโปรไฟล์ (ทั้งหมด) |
| หมายถึงการใช้เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของรูปทรงเรขาคณิตกับ Feature ทั้งหมดที่ระบุโดยใช้ลูกศร | |
 | เป้าหมายของ Datum ที่เคลื่อนที่ได้ (มีใน ASME เท่านั้น ส่วน ISO กำลังจะมีในอนาคต) |
| เป้าหมายของ Datum ที่กำหนดและชิ้นงานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องซึ่งสามารถเคลื่อนที่ได้ ตัวอย่างเช่น แม้จะมีการติดชิ้นส่วนเข้ากับชิ้นงานหรือการเปลี่ยนรูปร่างของชิ้นงาน แต่เป้าหมายของ Datum และตัว Datum เองก็ยังสามารถเคลื่อนที่ได้ | |
 | Spot facing (เฉพาะ ASME) |
| การเกลาผิวที่จะคว้านรูที่มีแกนกลางร่วมกันอีกรูหนึ่งให้ใหญ่ขึ้น | |
 | เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนทางสถิติ (เฉพาะ ASME) |
| ข้อมูลจำเพาะที่จะกำหนดเกณฑ์ความคลาดเคลื่อนให้กับชิ้นส่วนที่ประกอบกันแล้วโดยอิงจากสถิติ เมื่อใช้เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนทางสถิติ เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของส่วนประกอบแต่ละชิ้นอาจเพิ่มขึ้นได้ ซึ่งจะลดช่องห่างระหว่างส่วนประกอบและชิ้นส่วนที่นำมาประกอบกัน ถึงแม้ว่าจะเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและ/หรือลดต้นทุนการผลิตได้ แต่การใช้งานเกณฑ์ความคลาดเคลื่อนนี้ก็ยังต้องอาศัยกระบวนการจัดการทางสถิติที่เหมาะสมก่อน | |
 | Feature ต่อเนื่อง (เฉพาะ ASME) |
| “CF” หมายถึง “Feature ต่อเนื่อง” ข้อกำหนดนี้จะระบุเมื่อต้องปฏิบัติกับ Feature ทั้งหลายให้เป็น Feature เดี่ยวทางเรขาคณิต |
